Nexweşiyên dil ên zarokan di malzaroka dayikê de çawa têne teşhîskirin? Nexweşiyên dil ên zikmakî ew tevliheviyên avahîsazî an fonksiyonel in ku di dema pêşketina dilê pitikê de di malzaroka dayikê de çêdibin. Ew dikarin bandorê li odeyên dil, gilûkan (valv), damarên mezin an jî gera xwînê bikin. Îro, bi saya teknolojiyên pêşketî yên ultrasoundê, gelek nexweşiyên dil ên zikmakî dikarin hê berî ku pitik bê dinê werin tespîtkirin. Teşhîsa zû di malzarokê de, bi plankirina pêşwext a destwerdanên pêwîst piştî zayînê, dikare şansê jiyanê yê pitikê zêde bike. Nexweşiyên dil di malzaroka dayikê de çawa têne fêmkirin? Di dema muayeneyên ultrasoundê yên ku di şopandina ducaniyê de têne kirin, avahiya dil û rîtma dilê pitikê têne nirxandin. Dema ku guman hebe ji cudahiyeke avahîsazî ya dil, tevliheviya rîtmê an anormaliyeke di herikîna xwînê de, muayeneyeke berfirehtir dikare were kirin. Rêbaza herî girîng a ji bo vê armancê tê bikaranîn ekokardiyografiya fetal e. Ekokardiyografiya fetal çi ye? Ekokardiyografiya fetal rêbazeke taybet a ultrasoundê ye ku dihêle dilê pitikê di malzaroka dayikê de bi hûrgilî were lêkolînkirin. Bi saya vê muayeneyê: - Avahiya çar odeyên dil - Pêşketina gilûkên dil - Damarên mezin ên wekî aort û arteriya pişikê - Rêya herikîna xwînê di hundirê dil de - Rîtma dil û rêkûpêkiya lêdanan - Fonksiyonên girjbûna dil dikarin werin nirxandin. Ekokardiyografiya fetal tîrêjê (radyasyonê) nahewîne û bi giştî ji bo dayik û pitikê ewle tê hesibandin. Kontrola dil di malzaroka dayikê de di kîjan hefteya ducaniyê de tê kirin? Dilê pitikê ji qonaxên destpêkê yên ducaniyê ve dest bi pêşketinê dike. Demên herî zêde têne tercîhkirin ji bo nirxandina berfireh a avahiya dil hefteyên 18–22an ên ducaniyê ne. Lê belê di ducaniyên bi rîska bilind de an dema ku di qonaxa destpêkê de nîşanên gumanbar têne dîtin, ekokardiyografiya fetal dikare zûtir jî were kirin. Piştî muayeneyên zû, ji bo nirxandina pêşketina dil dibe ku di hefteyên paşê de kontroleke din pêwîst be. Di kîjan rewşan de ekokardiyografiya fetal tê pêşniyarkirin? Di her ducaniyê de kirina skrînînga dil bi ultrasounda rûtîn girîng e. Ekokardiyografiya fetal jî bi taybetî dema ku hin faktorên rîskê an nîşanên gumanbar hebin dikare were pêşniyarkirin. Di nav van de: - Hebûna dîroka nexweşiya dil a zikmakî di malbatê de - Hebûna anomaliya dil di zarokê berê de - Dîtina nîşaneke gumanbar di avahiya dil de di ultrasounda ducaniyê de - Tespîtkirina tevliheviya rîtma dil di pitikê de - Gumana ji hin anomaliyên genetîkî an kromozomî - Hebûna diyabetê li cem dayika pêşerojê ji berî ducaniyê ve - Rûbirûbûna hin dermanan an enfeksiyonên ku dikarin bandorê li dilê pitikê bikin dikarin cih bigirin. Kîjan nexweşiyên dil di malzaroka dayikê de dikarin werin teşhîskirin? Bi saya ekokardiyografiya fetal gelek nexweşiyên dil ên zikmakî yên girîng dikarin werin tespîtkirin. 1. Kêmasiya dîwarê navbera ventrîkulan (VSD) Hebûna vebûnekê di dîwarê navbera du odeyên jêrîn ên dil de ye. Bi taybetî kêmasiyên mezin di dema ducaniyê de dikarin werin dîtin. Vebûnên piçûk jî dibe ku ji ber çavan birevin. 2. Kêmasiya dîwarê atriyoventrîkular (AVSD) Anomaliyeke zikmakî ye ku bandorê li dîwar û gilûkên beşa navîn a dil dike. 3. Tetralojiya Fallot Nexweşiyeke dil a zikmakî ya giran e ku tê de çar anormaliyên bingehîn ên avahiya dil bi hev re hene. 4. Transpozîsyona arteriyên mezin (TGA) Guherîna cihên derketinê yên normal ên aort û arteriya pişikê ye. Dibe ku piştî zayînê destwerdaneke zû hewce bike. 5. Sendroma dilê çepê yê hîpoplastîk Anomaliyeke giran e ku ji ber têra xwe pêşneketina avahiyên aliyê çepê yê dil çêdibe. 6. Trunkus arteriozus Li şûna du damarên mezin ên cuda, derketina yek damarekî hevpar ji dil e. 7. Koarktasyona aortê Hebûna tengbûnekê di beşeke diyar a aortê de ye. Her çend di hin rewşan de berî zayînê guman jê were kirin jî, teşhîsa teqez dibe ku piştî zayînê were danîn. 8. Tevliheviyên rîtma dil Lêdanên dilê pitikê ji normalê zûtir, hêdîtir an nerêkûpêk in. Ger nexweşiya dil were tespîtkirin çi tê kirin? Tespîtkirina anomaliya dil di malzaroka dayikê de her tim nayê wê wateyê ku emeliyateke lezgîn pêwîst e. Berî her tiştî, cure û giraniya nexweşiyê û rewşa tenduristiya giştî ya pitikê têne nirxandin. Paşê, plana şopandinê ya di dema ducaniyê de û plana dermankirinê ya piştî zayînê tê amadekirin. Di vê pêvajoyê de pisporên nexweşiyên jinan û zayînê, perînatolojiyê, kardiyolojiya zarokan û dema pêwîst be emeliyata dil a zarokan dikarin bi hev re bixebitin. Gelo nexweşiyên dil di malzaroka dayikê de dikarin werin dermankirin? Di hin tevliheviyên rîtma dilê fetusê de, bi dermanên ku didin dayikê, rîtma dilê pitikê dikare were kontrolkirin. Di hin anomaliyên dil ên giran ên hilbijartî û pir taybet de, li navendên xwedî ezmûn vebijarkên dermankirina destwerdanî di malzaroka dayikê de dikarin werin nirxandin. Lê belê di piraniya nexweşiyên dil ên zikmakî de, rastkirina avahîsazî, ger pêwîst be, piştî zayînê tê kirin. Teşhîsa zû çawa bandorê li plana zayînê dike? Dema ku nexweşiyeke dil a giran tê tespîtkirin, hilbijartina nexweşxaneya ku pitik lê bê dinê xwedî girîngiyeke mezin e. Dibe ku hin pitik yekser piştî zayînê hewceyî dermankirina taybet a bi dermanan, piştgiriya lênêrîna awarte, destwerdana bi katetirê an emeliyata dil bin. Ji ber vê yekê, dibe ku pêwîst be zayîn li navendeke guncav ku xizmetên lênêrîna awarte ya pitikên nûbûyî, kardiyolojiya zarokan û emeliyata dil a zarokan tê de hene, were plankirin. Teşhîsa zû dihêle ku meriv ji bo saetên krîtîk ên piştî zayînê amade be. Gelo ekokardiyografiya fetal hemû nexweşiyên dil nîşan dide? Na. Her çend ekokardiyografiya fetal rêbazeke teşhîsê ya pêşketî be jî, nikare hemû nexweşiyên dil bi teqezî tespît bike. Bi taybetî qulên pir piçûk ên dil, hin anomaliyên sivik ên gilûkan û tengbûnên damaran ên ku piştî zayînê diyar dibin, dibe ku di dema ducaniyê de neyên dîtin. Ji ber vê yekê, xuyabûna dil a normal berî zayînê hemû nexweşiyên dil ên zikmakî bi teqezî ji holê ranake. Avantajên teşhîsa zû çi ne? Tespîtkirina zû ya nexweşiyên dil di malzaroka dayikê de ji gelek aliyan ve girîng e: - Pêkanîna şopandina pisporî ya guncav di seranserê ducaniyê de - Plankirina zayînê li nexweşxaneya rast - Amadekariya ji bo destwerdanên lezgîn di dema pitikên nûbûyî de - Destpêkirina dermankirinên pêwîst bê derengmayîn - Agahdarkirina malbatê li ser pêvajoya piştî zayînê - Kêmkirina rîska tevliheviyan di hin nexweşiyên dil ên giran de Encam Parastina tenduristiya dilê pitikê carinan bi nirxandina lêdanên wê yên pêşîn ên dil di malzaroka dayikê de dest pê dike. Beşeke girîng a nexweşiyên dil ên zikmakî dikarin bi saya ultrasounda berfireh û ekokardiyografiya fetal a di dema ducaniyê de zû werin tespîtkirin. Teşhîsa zû nayê wê wateyê ku her nexweşî dikare di malzaroka dayikê de were dermankirin. Lê belê dihêle ku pêvajoya zayîn û dermankirinê ji berê ve were plankirin. Ji bîr nekin: Kontrolên birêkûpêk ên di dema ducaniyê de û dema pêwîst be muayeneya ekokardiyografiya fetal di nirxandina tenduristiya dilê pitikê de roleke girîng dilîzin.